AKTUALNOŚCI

Jak rozmawiać z uczniami na tematy wyborcze?

  • Autor: Urszula Cyrynger
  • Dodano: 22.09.2015

Rozmowa w klasie na tematy wyborcze i polityczne to wyzwanie nie tylko dla uczniów i uczennic, ale przede wszystkim dla nauczyciela/ki. Korzyści z takiej lekcji mogą być jednak bardzo duże!


Rozmowa w klasie na tematy wyborcze i polityczne to wyzwanie nie tylko dla uczniów i uczennic, ale przede wszystkim dla nauczyciela/ki. Korzyści z takiej lekcji mogą być jednak bardzo duże!

Z badań „Młodzież 2013” prowadzonych przez CBOS wynika, że młodzi ludzie bardzo krytycznie oceniają kondycję polskiej polityki. 92% respondentów uznaje, że większość polityków dba głównie o własną karierę, a 84% uważa, że partie nie są zainteresowane opiniami wyborców.

Opinie te łączą się ze spadkiem zainteresowania polityką i sprawami publicznymi. Nikłe lub zerowe zainteresowanie tymi zagadnieniami deklaruje już ponad połowa badanych (54%), problem stanowi również określenie swoich preferencji politycznych na skali lewica-centrum-prawica (72%) oraz wskazanie odpowiadającej młodym partii politycznej (58%).

Profesor Krystyna Szafraniec w swoim raporcie Dojrzewający obywatele dojrzewającej demokracji zwraca również uwagę na brak doświadczeń młodzieży związanych z wpływaniem na instytucje publiczne oraz umiejętności, które by to umożliwiały.

Jak widać rozmowa z uczniami o sprawach związanych z wyborami i polityką jest bardzo ważna. Niestety często mamy obawy, że nie poradzimy sobie z moderacją takiej dyskusji. Przynajmniej dwa istotne argumenty przemawiają za tym, by tematów kontrowersyjnych w klasie nie poruszać. Po pierwsze, zawsze pojawia się ryzyko polaryzacji klasy lub pojawienia się komentarzy lub sytuacji, z którymi jako nauczyciel nie będziemy umieli sobie poradzić (np. kiedy jakiś uczeń zostanie zaatakowany za swoje poglądy). Po drugie, w licznej klasie na zajęciach przedmiotowych zwykle brakuje czasu na tego typu dyskusje. Jesteśmy jednak przekonani, że argumenty za mówieniem w klasie o kontrowersyjnych rzeczach, w tym kwestiach wyborczych i sprawach poruszanych w debacie publicznej, przeważają nad tymi wyrażonymi powyżej.

Po pierwsze, dyskusje o kontrowersyjnych problemach pomagają młodym ludziom rozwijać krytyczne myślenie, analizować różne punkty widzenia i formułować własne opinie na kwestie, z którymi stykają się poza szkołą.

Po drugie, podobne dyskusje pomagają młodym ludziom poznać wartości, którymi sami się kierują i ułatwiają wyrobienie sobie opinii na temat dyskutowanych zagadnień.

Po trzecie, konfrontacja z odmiennymi poglądami w bezpiecznym środowisku klasy daje możliwość rozwijania szacunku dla odmiennych poglądów oraz umiejętności debatowania rozumianej jako zdolności do wyrażania własnych argumentów i polemizowania z argumentami przeciwnymi.

Po czwarte, kontrowersyjne tematy są szansą na zainteresowanie klasy poruszanymi zagadnieniami i zaktywizowanie mniej zaangażowanych uczniów i uczennic.

Jakie zasady powinny panować w klasie?

Podczas dyskusji nad kontrowersyjnymi zagadnieniami sprawdza się większość zasad dotyczących skutecznej współpracy i komunikacji, a przede wszystkim ta, że gdy jedna osoba mówi, reszta słucha. Kilka z nich ma jednak szczególne znaczenie. Do tej drugiej grupy należą:

  • zasada, że krytykujemy opinie a nie osoby je wygłaszające,
  • założenie, że każdy może wypowiedzieć swoje zdanie,
  • zobowiązanie do uzasadnienia każdej wygłaszanej opinii.

Obowiązek uzasadnienia swojego zdania ma tutaj kluczowe znaczenie – ułatwia dyskutowanie, a utrudnia formułowanie skrajnych opinii, których jedynym celem jest prowokowanie innych.

Część tematów z zakresu edukacji wyborczej nie powinna wzbudzać kontrowersji (np. kwestia frekwencji wyborczej), część jednak może je wywołać. Poniżej przedstawiamy kilka zagadnień uszeregowanych od tych naszym zdaniem najmniej kontrowersyjnych do mogących wzbudzić dużo emocji.

  • Czy warto głosować – problematyka frekwencji wyborczej.
  • Za i przeciw jednomandatowym okręgom wyborczym.
  • Urząd prezydenta to tylko symbol bez realnej władzy vs. Urząd prezydenta to najważniejszy urząd w państwie.
  • Jak wybrać dobrego kandydata / dobrą kandydatkę?
  • Czy politykom można ufać?
  • Czy partie polityczne powinny być finansowane ze środków publicznych?
  • Porównanie programów kandydatów i kandydatek lub partii politycznych w wybranym obszarze (edukacja, służba zdrowia, energetyka, ekologia).

Na pewno można i należy ustalić również granice dyskusji w klasie, co powinno nastąpić na początku zajęć. Na początku zajęć możesz określić, na które tematy będziecie rozmawiać, a których nie będziecie poruszać. W późniejszej dyskusji można się do tych ustaleń odwoływać, warto jednak zadbać, aby uczniowie nie mieli poczucia, że ich poglądy są krytykowane czy cenzurowane.

Jeśli chcesz przeczytać więcej zapraszamy Cię do lektury tych dwóch artykułów:

 

Tutaj znajdzie również Samouczek „Jak rozmawiać z młodzieżą na tematy polityczne?”, serdecznie zapraszamy do zapoznania się z nim:  http://samouczki.ceo.org.pl/learn/index/23